فریز تخمک یا فریز جنین کدامیک بهتر است؟

فریز تخمک یا فریز جنین کدامیک بهتر است؟

فریز تخمک یا فریز جنین کدامیک بهتر است؟

حفظ باروری و تداوم نسل همواره یکی از چالش های بشر در طول تاریخ بوده و دانشمندان برای برطرف نمودن موانع موجود در این مسیر پیوسته در تلاش بوده اند. در این زمینه مشخص شده که برخی بیماری ها و یا حتی درمان های پزشکی می توانند سبب ناباروری شوند. به عنوان نمونه، سرطان از جمله بیماری هایی است که از گذشته تا به امروز، مورد توجه پژوهشگران علوم پزشکی بوده و تلاش های بسیاری در جهت درمان این بیماری صورت گرفته است.

فریز تخمک یا فریز جنین همیشه مورد پرسش زوجینی که قصد بارداری به جز روش های طبیعی دارند بوده و معمولا برای افراد دارای مشکلات ناباروری نیز این سوال مطرح می شود که کدام روش بهتر است.

فریز تخمک و فریز جنین، هرکدام فرایندهای جداگانه هستند که مزایا و معایب خاص خود را دارند. در گذشته که برای این فرایند تکنولوژی چندان پیشرفته ای نداشتیم، معمولا فریز جنین بهتر از فریز تخمک جواب می داد و لقاح شانس بیشتری برای زنده ماندن داشت. اما با پیشرفت تکنولوژی و استفاده از فرایند فریزینگ فلش، این تفاوت از بین رفت و نرخ زنده ماندن هر کدام از آن ها به هم نزدیک شد. حدود 90 درصد از تخمک های فریز شده و 95 درصد از جنین های فریز شده، در این فرایند زنده می مانند.

برخی معتقدند که فریز کردن جنین، احتمال بالاتری برای بارداری در مقایسه با فریز تخمک دارد، اما مقایسه صحیحی نیست. صرفنظر از اینکه کدام روش را انتخاب ‌کنید، باید از چند تخمک برای داشتن یک جنین استفاده کرد. ممکن است چندین تخمک را فریز کنید و در آینده بخواهید آنها را بارور کنید و یا ممکن است تخمک ها را بارور کنید، سپس به فریز کردن جنین حاصل بپردازید. اما با این وجود، شانس بارداری با افزایش سن کاهش پیدا می کند، که باید توجه داشت گفته می شود کاهش پیدا می کند نه اینکه به صفر برسد.

چه کسانی و با چه دلایل و شرایطی کاندید فریز کردن تخمک هستند:

- سنتان بالای 30 سال است و مجرد هستید

قدرت باروری ممکن است پس از 28 سالگی رو به کاهش برود. این کاهش در سنین 35 تا 40 سالگی بیشتر نیز می شود. کاهش قدرت باروری ممکن است به دلیل افزایش سن تخمک ها باشد. با افزایش سن تخمک ها، از کیفیت و کمیت آن ها کاسته شده و در نتیجه شانس بارداری کاهش پیدا می کند. فریز تخمک می تواند تا زمانیکه می خواهید ازدواج کنید، شانس بارداری را برایتان حفظ کند. البته اکثر دوستانم که بالای 30 و 35 سال سن داشتند و ازدواج کردند همگی باردار شدند و به جرأت می توانم بگویم بارداری می تواند فراتر از سن و قوانین نانوشته اتفاق بیفتد و خانوم هایی که در سن 40 یا 42 سالگی باردار شدند می توانند این گفته را بهتر درک کنند.

- در حال حاضر قصد بارداری ندارید اما می خواهید در آینده باردار شوید.

ممکن است دلایل زیادی وجود داشته باشد که با وجود اینکه در حال حاضر در پیک قدرت باروری قرار دارید، اما قصد بارداری نداشته باشید و بخواهید آن را به آینده موکول کنید. این دلایل ممکن است سربازی همسر، وضعیت مالی، طلاق یا مشکلات کاری باشد. با فریز کردن تخمک یا فریز جنین شما این امکان را خواهید داشت که در آینده شانس بارداری داشته باشید.

- بیماری خاصی دارید.

بیماری های خاص از جمله کیست تخمدان شدید یا اندومتریوز شدید می تواند به قدرت باروری آسیب بزنند. بیماری های مزمن مانند بیماری های کلیوی، کم خونی داسی شکل یا لوپوس نیز ممکن است بر قدرت باروری تاثیر بگذارند. از آنجا که ممکن است برای درمان این بیماری ها، انجام جراحی ضرورت پیدا کند و این جراحی امکان داشته باشد بر قدرت باروری تاثیر بگذارد، در این مواقع، فریز جنین یا تخمک می تواند نگرانی ها را برای کاهش قدرت باروری برطرف کند.

- در آینده نزدیک تحت شیمی درمانی یا سایر روش های درمانی قرار می گیرید و ممکن است این درمان ها به کیفیت تخمک ها آسیب برسانند.

اگر به زودی تحت شیمی درمانی، پرتو درمانی یا جراحی برای سرطان قرار می گیرید، این فرایندهای درمانی ممکن است به قدرت باروریتان صدمه وارد کند و در چنین شرایطی می توانید برای فریز تخمک یا جنین اقدام کنید.

فرایند فریز جنین چگونه است؟

این فرایند با تزریق هورمون و داروهایی به زن متقاضی فریز تخمک آغاز می شود تا تخمدان ها به تولید بیشتر تخمک، تحریک شوند. پزشک در محیط بیمارستان، این تخمک ها را به وسیله اولتراسوند جمع آوری می کند. تخمک ها در کنار اسپرم ها به مدت 16 تا 20 ساعت قرار داده می شوند. این فرایند تقریبا شبیه به فرایند آی وی اف (IVF) است. تخمک هایی که به وسیله اسپرم بارور شوند به لقاح تبدیل خواهند شد. پس از آن، جنین را در دستگاه انکوباتور قرار می‌دهند تا رشد کند و در زمان مناسب فریز شود.

اصلی ترین دلیل فریز جنین، نگهداری آن برای استفاده در آینده است. مشکل اصلی در این فرایند، آب موجود در سلول های جنین است. هنگامیکه این آب فریز می شود، ممکن است به کریستال تبدیل شود و به همین دلیل منبسط شود، بترکد یا بمیرد. برای جلوگیری از این مشکل، آب موجود در سلول را با یک ماده محافظت کننده جایگزین می کنند. معمولا لقاح را قبل از فریز کردن، کنار این ماده قرار می دهند.

پس از حذف آب، پزشک یکی از روش های زیر را برای فریز جنین انتخاب میکند :

  • • فریزینگ کند
  • • انجماد

جنین فریز شده چقدر عمر می کند؟

از نظر تئوری، جنین فریز شده می تواند تا ابد زنده بماند. این جنین ها در دمای منفی 196 درجه سانتیگراد و در یک ظرف دربسته نگهداری می شود. در این دما هیچ فرایند فیزیولوژیکی از جمله افزایش سن رخ نمی دهد.

بعضی از کشورها قوانین خاصی در رابطه با مدت زمان نگهداری لقاح فریز شده دارند. علاوه بر این، هزینه نگهداری جنین در این دما بالا می باشد و از این جهت هر کلینیکی قوانین خاص خود را دارد و نمی تواند این لقاح را بیشتر از مدت زمان خاصی نگه دارد.

ریسک های فریز جنین

در کنار عوارض و ریسک های مرتبط با فریز جنین، در این فرایند باید از بدن زن، تخمک گرفته شود.

برخی از ریسک های رایج گرفتن تخمک عبارتند از :

  • دلدرد و نفخ
  • حس پر بودن
  • عفونت
  • خونریزی
  • تغییرات در ترشحات واژن
  • تحریک بیش از حد تخمدان ها

مراحل فرایند فریز تخمک عبارتند از تخمک گذاری، آزاد سازی تخمک و فریز.

تحریک تخمک گذاری

در ابتدای سیکل قاعدگی، ممکن است هورمون هایی دریافت کنید تا تخمدان ها به تولید تعداد بیشتر تخمک تحریک شوند.

آزاد سازی تخمک

این فرایند تحت بیهوشی و معمولا توسط پزشک در کلینیک انجام می شود. پزشک در این فرایند به کمک اولتراسوند، تخمک ها را جمع آوری می کند. مدت زمان این فرایند حدود 15 تا 20 دقیقه طول می کشد.

فریز کردن

پس از جمع آوری تخمک ها، پزشک دما را به زیر صفر کاهش می دهد تا همه فعالیت های بیولوژیکی آن ها متوقف شود. در این فرایند، ممکن است پزشک از مواد ضد کریستالایز استفاده کند تا از کریستال شدن آب های سلولی در فرایند فریزینگ جلوگیری شود.

فریز کردن از طریق یکی از روش های زیر انجام می شود :

فرایند فریز آهسته

در این فرایند، پزشک ابتدا از غلظت کم مواد ضد کریستالی استفاده می کند. پس از آن، دما را آهسته کاهش می دهد و زمانی که فعالیت های متابولیک تخمک کاهش یافت، مقدار بیشتری از مواد ضد کریستالی به کار می برد.

انجماد

در این فرایند، پزشک غلظت بالایی از مواد ضد کریستالی در همان ابتدای کار استفاده می کند و دما را با سرعت زیادی پایین می آورد تا زمان کافی برای کریستال شدن آب های داخل سلولی وجود نداشته باشد.

خطرات فریز تخمک

شرایطی که به خاطر استفاده از داروهای باروری به وجود می آید.

در موارد نادری، استفاده از داروهای باروری قابل تزریق، مانند هورمون های ترکیبی فاز لوتئال یا هورمون های تحریک کننده فولیکول ها، منجر به بروز شرایطی به اسم سندروم تخمدان تحریک‌پذیر منجر شود. در این شرایط، تخمدان ها بلافاصله پس از تخمک گذاری، دردناک و متورم می شوند.

علائم:
نفخ
دلدرد
استفراغ
حالت تهوع
اسهال
مشکلات مربوط به جمع آوری تخمک ها

در موارد نادری نیز ممکن است استفاده از سوزن به منظور جمع آوری تخمک ها موجب خونریزی، آسیب رسیدن به مثانه، رگ های خونی یا روده یا عفونت شود.

خطرات احساسی

فریز تخمک ها ممکن است به شما امید واهی بدهد. چرا که با فریز کردن تخمک ها تضمین صد در صدی برای بارداری موفق در آینده وجود ندارد.

فریز تخمک یا فریز جنین، در نهایت کدام را انتخاب کنیم؟

اگر بخواهیم فریز تخمک و فریز جنین را با هم مقایسه کنیم، فریز تخمک فرایند ساده تری دارد و انتخاب های بیشتری در اختیار زنان می گذارد. فریز جنین نیز ممکن است برای برخی افراد از نظر اخلاقی قابل قبول نباشد. از نظر اقتصادی نیز فریز تخمک نسبت به فریز جنین هزینه های پایین تری دارد.




Real Time Analytics